HĐND xã là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, do Nhân dân trực tiếp bầu ra, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân trên địa bàn. Với vị trí là thiết chế quyền lực ở cơ sở, HĐND xã giữ vai trò trung tâm trong hệ thống chính quyền địa phương, quyết định những chủ trương, giải pháp quan trọng nhằm phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng – an ninh và nâng cao đời sống Nhân dân. Mọi hoạt động của HĐND xã đều phải xuất phát từ lợi ích chính đáng của Nhân dân và chịu sự giám sát của Nhân dân.

         Theo quy định của pháp luật, HĐND xã có chức năng quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương như: thông qua kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội hằng năm và từng giai đoạn; quyết định dự toán và phân bổ ngân sách; phê chuẩn quyết toán ngân sách; đề ra các biện pháp phát triển sản xuất, xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường, chăm lo sự nghiệp giáo dục, y tế, văn hóa; thực hiện chính sách an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững. Đồng thời, HĐND xã thực hiện quyền giám sát đối với hoạt động của UBND cùng cấp, các cơ quan chuyên môn và cán bộ, công chức trong việc chấp hành Hiến pháp, pháp luật và nghị quyết của HĐND; kịp thời phát hiện, kiến nghị xử lý những tồn tại, hạn chế, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh.

         Đại biểu HĐND là người đại diện cho Nhân dân, được Nhân dân tin tưởng giao trọng trách thay mặt mình tham gia quyết định và giám sát các vấn đề quan trọng của địa phương. Đại biểu HĐND không chỉ tham gia các kỳ họp, thảo luận và biểu quyết nghị quyết, mà còn phải thường xuyên giữ mối liên hệ mật thiết với cử tri; lắng nghe, tổng hợp và phản ánh trung thực ý kiến, kiến nghị của Nhân dân đến HĐND và cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Bên cạnh đó, đại biểu cần tích cực giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật tại cơ sở; gương mẫu chấp hành chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước; giữ gìn phẩm chất đạo đức, lối sống, nêu cao tinh thần trách nhiệm trước Nhân dân.

         Chất lượng, hiệu quả hoạt động của HĐND xã phụ thuộc rất lớn vào trách nhiệm, bản lĩnh và năng lực của từng đại biểu. Vì vậy, việc lựa chọn những người thực sự tiêu biểu, có tâm huyết, có năng lực, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung là yếu tố then chốt để xây dựng HĐND xã vững mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Qua đó, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân, xây dựng chính quyền cơ sở ngày càng trong sạch, vững mạnh, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.