Ngày 01/02/2024, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam phối hợp với chính quyền địa phương (trước đây là xã Hà Lai, nay là xã Lĩnh Toại) đã tổ chức Lễ công nhận Cây Di sản Việt Nam cho 03 cây cổ thụ tiêu biểu trên địa bàn.
Ba cây được vinh danh gồm: một cây đa khoảng 120 năm tuổi và một cây bàng khoảng 150 năm tuổi nằm trong khuôn viên đền thờ Mẫu, thôn Vân Cô; cùng với một cây đa có tuổi đời hơn 170 năm, nằm trong khuôn viên Trường Trung học cơ sở Hà Lai, thôn Mậu Yên 2.
Sau quá trình khảo sát, thẩm định và đánh giá khoa học chặt chẽ, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam đã chính thức công nhận 03 cây cổ thụ nêu trên là Cây Di sản Việt Nam. Việc công nhận không chỉ khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa và sinh thái của các cây cổ thụ, mà còn góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng trong công tác bảo tồn, phát huy các giá trị thiên nhiên quý báu tại địa phương.
Cây Đa khoảng trên 120 tuổi, nằm trong khuôn viên đền thờ Mẫu, thôn Vân Cô. Theo lời các cụ cao niên trong thôn kể lại, cây đa được các cụ cao tuổi trồng vào khoảng năm 1900. Gốc đa vẫn sừng sững đứng đó chứng kiến bao thăng trầm của lịch sử như là chỗ dựa của cả một thế hệ con cháu lạc hồng. Ngoài ra theo phong thủy sức sống bền bỉ, dẻo dai của cây đa sẽ đem lại sự may mắn và tài lộc cho nhân dân trong làng.

Cây Đa di sản nằm trong khuôn viên đền thờ Mẫu, thôn Vân Cô
Cây Đa khoảng hơn 170 tuổi, nằm trong khuôn viên Trường Trung học cơ sở Hà Lai, thôn Mậu Yên 2. Theo lời các cụ cao niên trong thôn kể lại, cây đa được nhân dân trong thôn trồng vào khoảng năm 1850. Gốc Đa vẫn sừng sững đứng đó chứng kiến bao thăng trầm của lịch sử như là chỗ dựa của các thế hệ giáo viên, học sinh trường Trung học cơ sở Hà Lai, con cháu làng Mậu Yên. Cây đa cổ thụ xanh tốt tỏa bóng râm mát nhuốm màu thời gian. Cây đa là sự kết hợp hoàn hảo của cái gần gũi mà huyền bí, mang đậm hơi thở dân gian nhưng lại đem trong mình những yếu tố tâm linh để rồi tạo nên một hình ảnh cây đa thân thuộc ngàn đời.

Cây Bàng trên 150 tuổi, nằm trong khuôn viên đền thờ Mẫu, thôn Vân Cô
Cây Bàng khoảng trên 150 tuổi. Theo lời các cụ cao niên trong thôn kể lại, cây Bàng được các cụ cao tuổi trồng vào khoảng năm 1873. Giờ đây cây Bàng vẫn xanh tươi tốt giữa quần thể khu di tích Đình - Đền - Nghè của làng, bên cạnh khu nhà thờ Mẫu trang nghiêm đầy linh khí.
Trải qua suốt chiều dài lịch sử cùng với quá trình phát triển không ngừng của xã hội, địa phương vẫn gìn giữ được những cây cổ thụ có niên đại hàng trăm năm tuổi. Qua bao năm tháng, những cây cổ thụ ấy không chỉ góp phần tạo cảnh quan, giá trị sinh thái, mà còn là chứng nhân lịch sử, là nét đẹp văn hóa, niềm tự hào của bao thế hệ con em quê hương.
Nguyện ước của nhân dân địa phương là được bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị của những cây cổ thụ quý như cây đa, cây bàng hàng trăm năm tuổi. Đây không chỉ là tài sản chung của cộng đồng mà còn là điểm tựa tinh thần, là nơi để mỗi người dân, mỗi thế hệ học sinh dù đi xa vẫn luôn nhớ về cội nguồn, từ đó bồi đắp tình yêu làng xóm, quê hương và Tổ quốc.
Việc nghiên cứu, đánh giá khoa học và cấp Bằng công nhận Cây Di sản Việt Nam cho 03 cây cổ thụ trên địa bàn có ý nghĩa hết sức to lớn. Đây là những “di sản sống” của cộng đồng dân cư, là niềm tự hào của người dân địa phương. Qua đó, góp phần động viên, khích lệ các tầng lớp nhân dân cùng chung tay góp sức, góp công, góp của trong việc chăm sóc, bảo tồn và phát huy giá trị Cây Di sản, đồng thời nâng cao giá trị các di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn.